Tình hình kinh tế nước Nga hiện nay ra sao?

.

Nền kinh tế Nga đang cho thấy dấu hiệu chững lại rõ rệt sau giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ chi tiêu quân sự, khi hàng loạt chỉ số từ tăng trưởng, lạm phát đến ngân sách đều phát đi tín hiệu đáng lo ngại. Các chuyên gia nhận định Nga đang bước vào một giai đoạn trì trệ với nhiều áp lực mang tính cấu trúc.

Tăng trưởng suy yếu, động lực cũ dần cạn. Sau khi đạt mức tăng trưởng ấn tượng 4,9% trong năm 2024, chủ yếu nhờ chi tiêu quốc phòng, nền kinh tế Nga đã giảm tốc đáng kể. Năm 2025, tăng trưởng chỉ còn khoảng 1%, và theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, GDP năm 2026 có thể chỉ tăng khoảng 1,1%.

Dữ liệu mới nhất cho thấy xu hướng suy giảm đã bắt đầu rõ rệt. Trong hai tháng đầu năm 2026, GDP Nga giảm 1,8% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng giảm thứ hai liên tiếp. Một số ngành then chốt như xây dựng và khai thác than ghi nhận kết quả yếu kém, phản ánh sự suy giảm trong đầu tư và nhu cầu.

Lạm phát cao, chính sách tiền tệ thắt chặt. Áp lực lạm phát vẫn là một trong những thách thức lớn. Tính đến tháng 3/2026, lạm phát hàng năm của Nga ở mức 5,9%, cao hơn mục tiêu 4% của chính phủ. Nhà chức trách thừa nhận việc đưa lạm phát về ngưỡng mục tiêu trong ngắn hạn là không dễ dàng.

Để kiểm soát giá cả, Ngân hàng Trung ương Nga đã duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ. Lãi suất từng được nâng lên tới 21% vào cuối năm 2024, trước khi giảm xuống 15,5% vào tháng 2/2026. Tuy nhiên, mức lãi suất cao tiếp tục gây áp lực lên doanh nghiệp và tiêu dùng.

Ngân sách căng thẳng, nguồn thu năng lượng biến động. Tình hình tài khóa cũng đối mặt với nhiều rủi ro. Ngay trong tháng 1/2026, thâm hụt ngân sách đã đạt gần một nửa mục tiêu cả năm, tương đương khoảng 3,8 nghìn tỷ rúp, tức khoảng 1.230 nghìn tỷ đồng Việt Nam.

Nguồn thu từ dầu khí, trụ cột của ngân sách Nga, biến động mạnh. Trong tháng 1/2026, doanh thu từ lĩnh vực này thấp hơn 32% so với kế hoạch và chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, đến tháng 3/2026, nguồn thu có dấu hiệu phục hồi nhờ giá dầu thế giới tăng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông.

Thiếu lao động và áp lực xã hội gia tăng. Một vấn đề nổi cộm khác là tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina cảnh báo đây là mức thiếu hụt chưa từng có trong lịch sử hiện đại của Nga, gây áp lực lên tiền lương, lạm phát và năng suất.

Trong khi đó, bức tranh xã hội cũng xuất hiện nhiều điểm tối. Khoảng 30% doanh nghiệp Nga được ghi nhận thua lỗ trong năm 2025. Các đợt tăng thuế khiến doanh nghiệp nhỏ và người dân chịu thêm gánh nặng, làm gia tăng khoảng cách thu nhập.

Trừng phạt siết chặt, phụ thuộc thương mại gia tăng. Các lệnh trừng phạt từ phương Tây tiếp tục tạo sức ép lớn. Mỹ và Liên minh châu Âu đã mở rộng danh sách trừng phạt vào cuối năm 2025, trong đó có các tập đoàn năng lượng lớn như Rosneft và Lukoil.

Trong bối cảnh đó, Nga đẩy mạnh tìm kiếm đối tác thay thế, đặc biệt là Trung Quốc. Kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước tăng khoảng 15% trong quý I/2026, cho thấy xu hướng phụ thuộc ngày càng rõ rệt.

Triển vọng nhiều thách thức. Giới quan sát nhận định nền kinh tế Nga đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nhờ kích thích ngắn hạn sang một chu kỳ tăng trưởng thấp với nhiều rào cản dài hạn. Lạm phát cao, lãi suất đắt đỏ, thiếu lao động và áp lực từ các lệnh trừng phạt tiếp tục là những yếu tố cản trở đà phục hồi.

Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì ổn định kinh tế của Nga trong trung hạn sẽ phụ thuộc lớn vào việc cân bằng giữa kiểm soát lạm phát, ổn định ngân sách và thích ứng với môi trường thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.