TIÊN MINH TỨ VẬT

TIÊN MINH TỨ VẬT
(先明四勿)
 

       Trong thời gian tìm hiểu về con người và miền đất Tân (Tiên) Minh, từ thời Hàm Nghi (1885) là Tiên Lãng, thời nay thuộc thành phố Hải Phòng, chúng tôi tìm được “tứ vật”, tức “bốn điều nên tránh” như sau:

1- Vật hành Kinh Khê lộ (勿行荊溪路), tức nên tránh đi vào con đường làng Kinh Khê tổng Kinh Khê huyện Tiên Minh phủ Nam Sách, vì hay bị cướp giật. Địa danh này thời nay thuộc xã Tiên Tiến huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng, từ tháng 7 năm 2025 thuộc xã Tiên Lãng tp. Hải Phòng.

2- Vật thú Phú Kê thê (勿娶富雞妻), tức nên tránh lấy vợ người làng Phú Kê tổng Phú Kê huyện Tiên Minh, vì con gái thường trăng hoa, hay kiêu kỳ, hay nhà gái thách cưới cao. Địa danh này thời nay thuộc thị trấn Tiên Lãng huyện Tiên Lãng, từ tháng 7 năm 2025 thuộc xã Tiên Lãng tp. Hải Phòng.

3- Vật ẩm Xuân Lai tửu (勿飲春萊酒), tức nên tránh uống rượu của làng Xuân Lai tổng Tử Đôi huyện Tiên Minh vì chất lượng kém, thường bị pha thêm lấy số lượng. Địa danh này thời nay thuộc xã Bạch Đằng huyện Tiên Lãng, từ tháng 7 năm 2025 thuộc xã Tân Minh tp. Hải Phòng.

4- Vật giao An Tử hữu (勿交安子友), tức nên tránh kết giao với dân làng An Tử tổng Ninh Duy và tổng Hán Nam huyện Tiên Minh vì tính cách “quá khôn khéo”. Địa danh này nay thuộc xã Khởi Nghĩa và xã Kiến Thiết huyện Tiên Lãng, từ tháng 7 năm 2025 thuộc xã Tiên Lãng và Tân Minh tp. Hải Phòng.

.

(Phần trích trong tập "Xứ Đông - Miền ca dao tục ngữ" NXB Văn học năm 2026 của Nhà văn Tô Ngọc Thạch)