Văn nghệ Văn nghệ 1

CỔNG LÀNG RỘNG MỞ TÔI VỀ GẶP TÔI

Tôi đi bới gió tìm tên

Am thứ mười bảy⁽¹⁾ bên triền Hóa Giang

Rưng rưng cầm những mơ màng

Bồng bênh con nước mênh mang tình đời

Cánh đồng Vạn Hoạch⁽²⁾ gọi mời

Ngẩn ngơ giữa chốn sa bồi ven đê

Lời xưa ai thả bùa mê

Cổng làng rộng mở tôi về gặp tôi?

__________

(1): Sấm Trạng có câu “Thập bát trang Am. Sang Nam mất một”, nghĩa là “Mười tám làng Am. Sang Nam mất một”. Song từ thời Nguyễn tới năm thập niên thứ 10 thế kỉ XXI, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian hay sử học… chỉ tìm được 16 Am. Vào thập niên thứ 10 khi tôi nghiên cứu về Nguyễn Bỉnh Khiêm mới phát hiện đủ 18 Am gồm: Trung Am, Lãng Am, Tiền Am, Dương Am, Ngải Am, Hạ Am, Hội Am, Tây Am, Đông Am, Nam Am, Cổ Am, Hậu Am, Thượng Am, Tiên Am, Bào Am, Vân Am (bên hữu ngạn sông Hóa), Vạn Am và Mai Am. Thời nay những tên Am đã bị mất hoặc bị đổi sang tên khác gồm: Mai Am, Vạn Am, Hậu Am, Tiên Am và Bào Am.

(2): Vạn Am, nghĩa nôm na là “xóm chài”, sau đổi thành Vạn Tuyền, thời Thiệu Trị (1841) kiêng húy đổi thành Vạn Hoạch.

THI AN